Co ma przyjść, przyjdzie… Przeznaczenie czy wybór w Makbecie Szekspira?
2. Powiązanie z wcześniejszą wiedzą:
- dramat szekspirowski, treść dramatu
3. Cele lekcji:
- wskazanie elementów fantastycznych w dramacie
- porównać reakcje bohaterów na przepowiednię
- określić rolę świata fantastycznego w dramacie
- porównać sytuację Makbeta i Edypa
- poznać pojęcia: determinizm, indeterminizm
4. Na Co Bezu:
- elementy fantastyczne i ich funkcje
- porównanie bohatera antycznego i szekspirowskiego
- znajomość nowych pojęć
5. Przebieg lekcji:
a) Czynności wstępne
b) Symbolika czarownic w Słowniku symboli Kopalińskiego; notatka do zeszytu w formie wykresu
c) ustne przypomnienie okoliczności pierwszego spotkania z czarownicami (wrzosowisko, burza, po wygranej walce w Fajfie)
d) lektura fragmentu
e) szczegółowe omówienie fragmentu z nastawieniem na rolę czarownic w życiu Makbeta (w odniesieniu do schematu; cytaty), polecenie 1 (Banko i Makbet mają wątpliwości, czy czarownice istnieją, ponieważ ich pojawienie się mogło być spowodowane jakimś tajemniczym zielem); 3 (Banko nie widzi w przepowiedni czarownic czegoś, czemu należy bezwzględnie zawierzyć; waha się; może i wierzy w szczegóły tej przepowiedni, ale nie w całość, w jaką się układają) 5 (M. wierzy, że jedyną droga do uzyskania tronu jest zbrodnia; myśli o niej pojawiły się natychmiast po tym, jak czarownice wypowiedziały swoje słowa; te myśli są silniejsze od zdrowego rozsądku); 6 (M. przeżywa konflikt wewn., sam sobie tłumaczy, że przepowiednia nie może być zła, skoro jest prawdziwa; lęk o spokój wewn. jest mniejszy niż chęć przejęcia władzy).
f) powracamy do pytania z tematu: czy morderstwo króla było konieczne; czy to wynik działania przeznaczenia czy wolny wybór Makbeta?
g) Notatka (1)
h) Pytamy o przejawy fantastyki czy zdarzeń niemotywowanych realistycznie. Notatka (2)

6. Kluczowe pytania dla uczniów:
Co ukrywa Makbet?/ Unde malum?
7. Notatki i dodatkowe ćwiczenia:

(1) Makbet jest postacią tragiczną. Chce zostać królem, jest ambitny, jednak – zamiast poczekać cierpliwie na spełnienie się przepowiedni - postanawia dopomóc losowi. Decyduje się – po iście hamletycznych rozważaniach – na zabójstwo Dunkana. Mimo iż bohater jest pod silnym wpływem żony, nie można usprawiedliwiać go – przecież to on jest mordercą! Podszepty zony i słowa wiedźm to co najwyżej okoliczności łagodzące.

(2) Czarownice w Makbecie można interpretować jako:
- uosobienie zła (pojawiają się w trakcie burzy, są bezpłciowymi postaciami budzącymi odrazę, robią krzywdę ludziom dla rozrywki, mają zdolność przepowiadania przyszłości, co kojarzyło się z działaniem sił nieczystych)
- uosobienie marzeń, pragnień Makbeta: przepowiadają M. świetlaną przyszłość, nazywają go tanem Glamis (którym już jest), tanem Kawior (którym stanie się lada moment) i królem. M. wróżbą jest (zdaniem Banka) przerażony, wzdryga się na tę myśl, choć jest ona mu miła. Sam przyznaje, że „mordercze widma bytowały dotąd tylko w fantazji jego”. Odtąd cały czas będzie miał czarne myśli spowodowane zamiarem morderstwa. A nikt przecież Makbetowi nie sugerował zabójstwa króla w celu przyspieszenia wypełnienia przepowiedni. To on podjął decyzję o wejściu na drogę zbrodni, a jego starania wspierała będzie (do czasu) lady Makbet. Sam zbrodniarz tłumaczyć się będzie chorobliwą ambicją.
Do elementów świata fant. zaliczymy również ducha Banka (wyrzuty sumienia), pojawiający się sztylet (ukazanie natury M.), plamy krwi (ukazanie zła tkwiącego w człowieku), majaki (ukazanie prawdy o człowieku).

Zadanie domowe: praca domowa, s. 69 - porównanie Edypa i Makbeta (tu pojęcia determinizm Edyp; indeterminizm Makbet)

Zgłoś błąd    Wyświetleń: 422

Jeszcze nie ma żadnych komentarzy, Twój może być pierwszy!

Dodaj komentarz